گزیده مستندات ترجمه­ مرکز طبع و نشر قرآن کریم

به لطف و منّت الهی، روند ترجمه­ ی قرآن توسط گروهی از محققان مرکز طبع و نشر قرآن کریم به پایان رسید و برای نخستین بار، در اردیبهشت سال ۱۳۹۳ عرضه شد.

چنانکه در مؤخّره­ ی آن اثر وعده داده شده بود، اینک بخشی از مستندات ترجمه، تدوین و در پایگاه اینترنتی مرکز، قرار داده شده است. علاوه بر این عرضه، مرکز طبع و نشر قرآن بر آن شد تا بخشی از مستندات این ترجمه­ ی را به صورت کتاب در اختیار علاقه ­مندان و پژوهشگران قرار دهد.

در این­جا ذکر چند نکته درباره­ این اثر ضروری­ است:

مراحل تدوین و تألیف مستندات ترجمه­ ی مرکز طبع و نشر قرآن کریم:
۱- در طول نگارش متن اولیه، برخی از مواضع ترجمه، به تشخیص محقق و نگارنده­ ی ترجمه، مشخص و منبع آن معین گردید و سپس متن مورد استفاده از این منابع، استخراج شد.
۲- به جهت کثرت مستندات، برخی که مهم ­تر و کلیدی ­تر بود، به تشخیص محقق و نگارنده، انتخاب شد.
۳- موارد انتخاب شده، از نظر مطابقت با متن و ارتباط با ترجمه و موارد علمی دیگر مورد بررسی قرار گرفت و مواردی که نیاز به اصلاح و ویرایش مجدد داشت، اصلاح و در نهایت متن نهایی برای ارائه­ ی در سایت و تهیه­ ی کتاب، آماده سازی شد.
منابع مستندات ترجمه­ ی مرکز طبع و نشر قرآن:
چنان­که در مؤخره­ ی ترجمه ذکر شده، در اين ترجمه به منبع خاصي بسنده نشد و به ضرورت و احساس نياز، به منابع مختلف مراجعه شده است. مهم‌ترين منابعي كه دائماً به آنها مراجعه شده، عبارت­ اند از:
الف) کتب تفسيری:
۱- الميزان في تفسير القرآن
۲- آلاء الرحمن في تفسير القرآن
۳- مجمع البيان لعلوم القرآن
۴- رَوح الجِنان و روح الجَنان في تفسير القرآن
۵- الكشّاف عن حقائق غوامض التفسير
۶- البحر المحيط في التفسير
۷- روح المعاني في تفسير القرآن العظيم
۸- تفسیر التحرير و التنوير
۹- الجوهر الثمين في تفسير الكتاب المبين
۱۰- تفسير الصافي
۱۱- تفسير الجلالين
۱۲- تفسير الكاشف
ب) کتب زبان و ادبیات عرب:
۱- مغنی اللبیب عن کتب الاعاریب
۲- النحو الوافی
۳- موسوعة النحو و الصرف و الاعراب
۴- الدرّ المصون فی علوم الکتاب المکنون
۵- الجدول في إعراب القرآن و صرفه و بیانه (صافی)
۶- إعراب القرآن الكريم (محیی الدین الدرویش).
ج) کتب مفردات و لغت:
۱- لسان العرب
۲- تاج العروس
۳- مفردات راغب
۴- معجم الفاظ القرآن الکریم
۵- صحاح جوهری
۶- عمدة الحفّاظ
۷- اساس البلاغة
۸- المعجم الوسیط
۹- مقاییس اللغة
۱۰- مجمع البحرين
۱۱- كتاب العين
۱۲- حاشیه­ ی لغوی - ادبی قرآن کریم (دکتر مستفید)
نکته ­ی قابل ذکر این­که:
اولاً: از متن این کتب، غالباً قسمتی را که مورد استناد ترجمه بوده است، آورده ­ایم، بنابراین ممکن است مفسر، اقوال دیگری را نیز ذکر کرده باشد. از این ­رو گاهی از سه نقطه (...) استفاده شده، و گاهی نیز وجود اقوال مختلف، از ظاهر جمله ­بندی مشخص است.
ثانیاً: ممکن است همه­ ی منابع ترجمه، در میان مستندات ارائه شده، ذکر نشده باشد؛ زیرا همان­طور که گفته شد، آنچه ارائه شده، بخشی از مستندات است.
ثالثاً: مستنداتی که در ادامه تقدیم شده، مربوط به نخستین چاپ ترجمه است و طبیعی است که با ویرایش ترجمه در چاپ­ های بعد، برخی از مستندات نیز تغییر کند.